"Malatya Propolis İçin Uygun"

 İnönü Üniversitesi Battalgazi Meslek Yüksek Okulu Tıbbi Aromatik Bitkiler Programı Öğretim Görevlisi Gülşah Saatçioğlu, arıcılığın genel olarak bal üretimi faaliyeti olarak bilindiğini, ancak arıcılık faaliyetinin balın yanısıra polen, balmumu, arı sütü, arı zehiri ve propolis gibi geniş bir yelpazeye yayılan ürünlerin üretimini de kapsadığına dikkat çekerek, propolisin bu anlamda önemli bir konuma sahip olduğunu söyledi. Saatçioğlu, Malatya’nın da arıların nitelikli propolis üretimi için zengin bir floraya sahip olduğunu kaydetti.

Battalgazi Meslek Yüksek Okulu’nun geleneksel Salı Seminerleri devam ediyor. Salı Seminerleri’nin sonuncusunda, Tıbbi aromatik Bitkiler Programı Öğretim Görevlisi Gülşah Saatçioğlu, arıcılık sektörünün yükselen değeri olarak gösterilen ‘Propolis ve Propolis’in Kullanım Alanları’nı anlattı. 

Propolisin üretim süreci

Propolisin üretim süreci hakkında özet bilgi veren Saatçioğlu bu süreci şöyle anlattı: “Bitkilerin büyük bir bölümü yapraklarını, çiçeklerini ve meyvelerini, anti-mikrobik çürümeye karşı ürettikleri su geçirmez ve ısı yalıtımı özellikleri olan reçinemsi maddelerle korurlar. Bal arıları bu reçinemsi maddeleri ağaçların gövdelerindeki çatlaklardan, tomurcuklardan ve yapraklardan toplarlar. Arıların çiğneyip, ağız sindirim enzimlerini ekleyerek ve kısmen de sindirerek, balmumu ile karıştırdıkları ve propolis adı verilen bu yapışkan madde kovanda çeşitli amaçlar için kullanılır”.

Arıların propolisi üretme amacının daha çok kovanın sağlıklı yapısını korumaya yönelik olduğunu ifade eden Saatçioğlu, bu ürünün aynı zamanda özellikle insan sağlığı alanında kullanılan ve ekonomik değeri olan bir ürün olduğuna vurgu yaptı. Arıların propolisi üretme güdüsüne ilişkin konuşan Saatçioğlu, “Arılar, propolisi kovandaki yarık ve çatlakları onarmada, kovan içinde ölen ancak kovan dışına taşınamayan (özellikle kışın) arı veya diğer canlıların vücutlarının mumyalanmasında kullanırlar. Böylece bunların çürüyüp, mikroorganizma üretmeleri engellenmiş olur” dedi.

Propolisin Türkiye’de bilinirlik oranının bir hayli düşük olduğunu vurgulayan Battalgazi MYO Tıbbi Aromatik Programı Öğretim Görevlisi Gülşah Saatçioğlu “Geleneksel arıcıların ise birçoğunun propolis hakkında sadece genel bilgileri bulunmaktadır. Son yıllarda yapılan araştırmalar bu arı ürünü üzerinde yoğunlaşmakta ve propolisin etkileri ortaya çıkarıldıkça önem ve geçerliliği artmaktadır” diye konuştu. 

Propolis hangi alanlarda kullanılıyor?

Propolisin özellikle tıp alanında kullanımı konusunda bir hayli eski bulgular ve kaynaklar olduğunu belirten Battalgazi MYO Öğretim Görevlisi Gülşah Saatçioğlu, “Eski Yunan yazıtları bu maddeyi iltihaplanan yaralar ve çürükler için kür olarak tanımlarken, Roma’da pratisyenler tarafından yara üzerine konulan lapa benzeri karışımın yapımında kullanıldığını gösteren kaynaklar bulunmaktadır” şeklinde konuştu.

Saatçioğlu, propolisin günümüzde de kanserden ülsere, kulak iltihabından diş hastalıklarına kadar geniş bir çerçevede birçok hastalığın tedavisinde yararlı biyolojik aktivite gösterdiğini belirtti.

Brezilya propolisinin etanol ekstraktlarıyla yapılan ‘in vitro’ bir çalışmada insan prostat kanseri hücrelerinin büyümesini baskılayıcı özellik gösterdiğinin keşfedildiğini ifade eden Gülşah Saatçioğlu, “Gülhane Askeri Tıp Akademisi’nde gerçekleştirilmiş olan bir çalışmada ise propolisin antimikrobiyal aktivitesinin oksijensiz yaşayan bakteri çeşitleri üzerindeki etkinlik gücü araştırılmış, bakteri türlerine göre değişmek üzere 4–16 saatlik süreler zarfında ortamdaki tüm bakterileri öldürme yeteneğinde olduğu belirlenmiştir” dedi. 

Propolisin diş minesinin mikro sertliğini de arttırdığına yönelik bilimsel araştırma ve çalışmalar olduğunu da kaydeden Saatçioğlu, bir başka bilimsel çalışma ile propolisin kulak iltihabı üzerindeki iyileştirici etkisinin tespit edildiğine işaret etti. Saatçioğlu, “İç kulak iltihabı, dış kulak iltihabı ve benzer kulak rahatsızlığı olan 126 hasta üzerinde % 5- 10’luk propolis çözeltileri denenmiştir. Bütün bu rahatsızlıklar için propolisin iyileştirici etkisi olduğu belirtilmiştir” ifadelerini kullandı. 

Malatya propolis için zengin bir floraya sahip

Gülşah Saatçioğlu, propolis için yeterli floraya sahip olmayan bölgelerde, arıların, çeşitli boya, asfalt ve mineral maddeleri kullanmak zorunda kalabildiğini belirterek “Arıların bu toplama davranışı içerisine sokulması propolisin farmakolojik kullanımını tehdit etmektedir” dedi. Bu açıdan değerlendirildiğinde Malatya’nın propolis üretimi için bal arılarına zengin içerikli bir flora sunduğunu belirterek, “Malatya’nın bu florası korunmalıdır” dedi. 

“Bazı ülkelerin ilaç kodeksine girdi” 

Seminer sunumunda “Propolisin gücü, üreticileri olan bal arıları gibi geniş kapsamlı ve sayısızdır” diyen Battalgazi MYO Tıbbi Aromatik Bitkiler Programı Öğretim Görevlisi Gülşah Saatçioğlu, “Propolis birçok eski Doğu Bloku ülkesinde ilaç kodeksine girmesine karşın batıda yeni yeni tanınmaya başlanmıştır. Propolis artık gün geçtikçe ‘doğal’a yönelen insanoğlu tarafından hak ettiği ilgiyi görmekte ve bilim insanları bu konuda daha fazla araştırma yapmaktadır. Propolisin hak ettiği ilginin Türkiye’de ve Malatya’da da giderek artacağını düşünüyorum. Çünkü propolis hem ekonomik değer hem de sağlık alanında tedavi edici aktivite gösteren bir doğal ürün olarak insan hayatında daha çok yer alacağına yönelik bir trend gelişmektedir” diye konuştu.